კეინსი

კერძო ვალი და მიმდინარე კრიზისი . სტივ კინი

 

p01hh1fbკრიზისიც და მის წინ მიმდინარე ბუმიც გამოწვეულია კერძო ვალების ცვლილებებისგან. აგრეგირებული კერძო ვალის ზრდა ემატება მოთხოვნას, და ვალების დაცემა გამოკლებულია მისგან. ეს საკითხი სისტემატურად უარყოფილია კონვენციური ეკონომიკური შეხედულებების საფუძველზე (მაგალითად, პოლ კრუგმანთან), თუმცა აშკარაა ემპირიული მონაცემებიდან.

თავად კრიზისი 2008 წელს დაიწყო, ზუსტად იმდროს, როცა კერძო ვალის ზრდა მშპ-წილში 30%იანი  წლიურ პიკიდან  ჩამოვარდა და 2010 წელს მინუს 20 პროცენტამდე ჩაყვინთა. გამოცოცხლება (recovery) დაიწყო იმ დროს როდესაც ვალების დაცემის მაჩვენებელი შენელდა. მთელი რეცესიის განმავლობაში, ბუმს და ჩავარდნას შორის 1990-2012, წლიური კორელაცია კერძო ვალების მაჩვენებელსა და უმუშევრობის მაჩვენებელს შორის -0.92 იყო.

კერძო ვალის და უმუშევრობის ცვლილებები.

Screenshot_1

წითელი – უმუშევრობა

ლურჯი – ცვლილება ვალებში

(more…)

Advertisements

კაპიტალისტური ეკონომიკის კრიზისის მარქსისტული თეორია – მაიკლ რობერტსი.

robnerts2

წინა მაისს, ბერლინში კონფერენციაზე, “Marx ist Muss conference in Berlin”, დებატები მქონდა მიხეილ ჰაინრიხთან. დებატების შინაარსი შემდეგია – ჰქონდა თუარა მარქსს ჩამოყალიბებული კაპიტალიზმის კრიზისის თანმიმდევრული თეორია, რომლის ემპირიული გადამოწმებაც შესაძლებელია. ჰაინრიხის აზრით[1], მარქს არ ჰქონდა თანმიმდევრული კრიზისის თეორია, ყოველ შემთხვევაში, მისი გადამოწმება შეუძლებელია, რამდენადაც ჩვენ გაგვაჩნია მხოლოდ ოფიციალური კაპიტალისტური სტატისტიკა. შემოგთავაზებთ ჩემი საუბრის მოკლე შინაარს.

რაში გვჭირდება კრიზისის თეორია?

ის ვინც აქტიურია კაპიტალის და შრომის საერთაშორისო დაპირისპირებაში შეიძლება იკითხოს, თუ რატომ უკირკიტებენ ჩემნაირი ადამიანები მარქსის და სხვების იდეებს, და ცდილობენ ახსნან თუ რატომ ხდება კაპიტალიზმში რეგულარული და განმეორებადი ფინანსური კატაკლიზმები. ჩვენ ისედაც ვიცით, რომ ეს ასეა, დაე დავიწყოთ ბრძოლა კაპიტალიზმის დასასრულისთვის და გვერდით გადავდოთ თეორიული წვრლმანები.

კითხვაზე თუ რა საჭიროა თეორია, არსებობს კარგი პასუხი – მას, უბრალოდ უკეთეს პრაქტიკამდე მივყავართ. დიახ, ჩვენ ვიცით რომ კაპიტალიზმს ახასიათებს და ხშირად ეფლობა ეკონომიკური კრიზისში. ამას ადამიანების ცხოვრებაში უდიდესი ზარალი მოაქვს და აყოვნებს კაცობრიობის საზოგადოებრივ ორგანიზაციის მისწრაფებას ისეთი სამყაროსკენ, რომელშიც აღარ იქნება მძიმე შრომა, და დეფიციტს ულევი რესურსების მიწოდება შეცვლის. კრიზისი მიგვითითებს კაპიტალისტური წარმოების წესის წინააღმდეგობრივ და მფლანგველური ბუნებაზე. (more…)